Pin Giá Rẻ Của Trung Quốc - Giúp Ngành Xe Điện Giảm Bớt Chi Phí?

Có những con số nghe qua đã thấy vui tai. 14,42 USD cho mỗi kg nguyên liệu là một con số như vậy, nhất là khi nó đi kèm hai chữ pin thể rắn, thứ mà cả ngành xe điện thế giới chờ đợi nhiều năm vì giá quá cao. Chúng tôi đọc kỹ công bố của nhóm nghiên cứu Trung Quốc, đối chiếu với tiến độ của các hãng pin lớn trong năm 2026 để trả lời một câu hỏi giản dị: con số ấy đã đủ làm thay đổi giá một chiếc xe điện chưa?

Nhóm Nghiên Cứu Trung Quốc Đã Làm Được Gì?

Các nhà khoa học tại Đại học Khoa học và Công nghệ Trung Quốc (USTC) công bố một chất điện phân rắn gốc sunfua có công thức Li7P3S7.5O3.5, gọi tắt là LPSO, trên tạp chí Angewandte Chemie International Edition. Điểm khác biệt nằm ở cách tổng hợp: vật liệu này không cần lithium sunfua, một nguyên liệu rất đắt. Nhờ vậy chi phí nguyên liệu chỉ khoảng 14,42 USD mỗi kg, trong khi các chất điện phân sunfua thông thường vượt 195 USD mỗi kg và ngưỡng được xem là đủ để thương mại hóa là 50 USD mỗi kg.

LPSO còn có khối lượng riêng thấp, 1,70 gam trên centimet khối, thấp hơn nhiều so với chất điện phân oxit (thường trên 5) và clorua (khoảng 2,5), điều có lợi cho mật độ năng lượng của pin. Trong thử nghiệm, tế bào đối xứng lithium chạy ổn định hơn 4.200 giờ ở 25 độ C.

(Xem thêm: Robot Của Caltech Làm Nên Lịch Sử Bằng Cách Xây Dựng Một Công Trình Trong Không Gian)

Rẻ Ở Nguyên Liệu Chưa Chắc Rẻ Ở Cả Viên Pin

Pin lithium ion quen thuộc dùng chất điện phân lỏng hoặc gel để dẫn ion giữa hai điện cực. Pin thể rắn thay phần đó bằng vật liệu rắn. Nhưng chất điện phân chỉ là một phần của hóa đơn. Theo các phân tích trong ngành, pin thể rắn không khai thác trọn vẹn được thiết bị của dây chuyền pin lỏng, nên doanh nghiệp phải dựng hệ thống sản xuất mới từ đầu. Con số 14,42 USD cũng chỉ là chi phí nguyên liệu của một vật liệu, chưa phải giá của một viên pin hoàn chỉnh.

Cần lưu ý thêm về độ bền. Tế bào pin túi dùng cực âm silicon giữ được 89,29% dung lượng sau 200 chu kỳ ở 60 độ C. Đó là kết quả đáng ghi nhận trong phòng thí nghiệm, nhưng một chiếc xe cần vòng đời dài hơn nhiều.

Lộ Trình Thật Của Các Hãng Pin Năm 2026

Khoảng cách giữa phòng thí nghiệm và đường phố được chính các hãng pin mô tả khá thẳng. Tháng 6/2026, tại Diễn đàn Davos mùa hè ở Đại Liên, chủ tịch CATL Tăng Dục Quần (Robin Zeng) nói rằng nếu chia lộ trình pin thể rắn thành 9 cấp thì hiện mới đến cấp 4, còn cấp 9 là có thể sản xuất hàng loạt. Ngày 27/10/2026, khi trả lời nhà đầu tư, CATL cho biết pin thể rắn toàn phần của hãng có thể sản xuất loạt nhỏ từ năm 2027, còn sản xuất lớn vẫn vướng chi phí. Theo các trang công nghệ Trung Quốc, ông Tăng từng nhận định pin thể rắn khó lên tới hàng triệu xe trước năm 2030, vì muốn đạt con số đó thì xe phải đủ rẻ.

BYD cũng nhắm tới sản xuất quy mô nhỏ từ năm 2027, ban đầu cho mẫu cao cấp hoặc xe trình diễn. Còn Changan vừa công bố kế hoạch mở rộng liên doanh với CATL lên 70 GWh, trong đó có hợp tác phát triển pin thể rắn và pin natri ion.

Pin Bán Thể Rắn Đã Ra Đường Trước

Trong lúc chờ pin thể rắn toàn phần, loại pin bán thể rắn đã có mặt trên xe bán ra thị trường. Mẫu MG4 của hãng MG dùng bộ pin 70 kWh của QingTao Energy với chỉ 5% chất điện phân lỏng, tầm hoạt động công bố 537 km theo chuẩn CLTC. Hãng cho biết ở âm 7 độ C, xe giữ được tầm hoạt động tốt hơn 13,8% so với pin LFP truyền thống. Đây là con đường thực tế hơn: giảm dần phần chất lỏng thay vì bỏ hẳn trong một lần.

Câu Hỏi Thường Gặp (FAQ)

Pin Thể Rắn Có Ưu Điểm Gì So Với Pin Lithium Ion Hiện Nay?

Giới nghiên cứu kỳ vọng loại pin này giải được bài toán dung lượng và an toàn của pin lithium ion. Theo các chuyên gia trong ngành ở Trung Quốc, pin ít bị quá nhiệt hay bốc cháy khi va chạm hoặc sạc quá mức. Một số hãng còn đặt mục tiêu tầm hoạt động trên 1.500 km, như Changan với dòng cell Golden Bell, nhưng đó vẫn là con số do chính nhà sản xuất công bố.

Xe Dùng Pin Thể Rắn Có Rẻ Ngay Khi Ra Mắt Không?

Chưa. Theo các phân tích trong ngành, chi phí sản xuất pin thể rắn hiện cao gấp 3 đến 5 lần pin lỏng truyền thống, và để phổ biến thì giá lõi pin cần giảm xuống khoảng 1 nhân dân tệ cho mỗi Wh. Nói cách khác, giai đoạn đầu khó có giá phổ thông.

Pin Bán Thể Rắn Có Được Gọi Là Pin Thể Rắn Không?

Tiêu chuẩn quốc gia GB/T 43568-2026 của Trung Quốc, phần đầu về thuật ngữ và phân loại, có hiệu lực từ 1/7/2026, phân biệt pin lỏng, pin rắn lỏng hay bán thể rắn và pin thể rắn hoàn toàn. Một tiêu chí nhận diện pin hoàn toàn thể rắn là mức suy giảm khối lượng không quá 0,5% sau phép thử gia nhiệt và chân không theo điều kiện quy định. Người mua nên hỏi rõ xe của mình thuộc loại nào trong các loại đó.

Nhà Nước Trung Quốc Đứng Sau Cuộc Đua Này Như Thế Nào?

Từ tháng 1/2024, Trung Quốc lập nền tảng đổi mới hợp tác về pin thể rắn gồm chính phủ, viện nghiên cứu và các doanh nghiệp như CATL, BYD, với mục tiêu hình thành chuỗi cung ứng vào năm 2030. Tháng 9/2026, bảy bộ ngành ban hành quy hoạch ngành pin kiểu mới giai đoạn 2026 đến 2030. Nước này cũng đã đưa đề xuất về tiêu chuẩn pin thể rắn lên Ủy ban Kỹ thuật điện Quốc tế (IEC), dù việc đó chưa đồng nghĩa với một tiêu chuẩn quốc tế.

Kết Luận

Chúng tôi nghĩ câu trả lời trung thực cho dấu hỏi ở tiêu đề là: đây là một mắt xích được gỡ nút, chưa phải là tất cả. Một vật liệu có chi phí nguyên liệu thấp hơn rất nhiều là tin vui thật sự, và nó cho thấy hướng đi của các nhóm nghiên cứu Trung Quốc có cơ sở. Nhưng xe điện giá phổ thông chạy pin thể rắn toàn phần vẫn cần thêm nhiều năm, nhiều dây chuyền và nhiều bài kiểm tra dài hơn. Chỉ khi viên pin rời phòng thí nghiệm, giá thật của nó mới lộ diện.