Phát hiện Loài Khủng Long Iguanodontian Mới Ở Miền Nam Nước Anh
Bài viết phát hành:
Hơn 25 năm sau khi được đào lên từ lớp đất sét ở miền nam nước Anh, một bộ xương khủng long vừa được các nhà khoa học xác nhận là đại diện của một chi và loài hoàn toàn mới. Loài này có tên khoa học là Paludohadros proudlovii, thuộc nhóm iguanodontian, những loài ăn thực vật nổi tiếng với chiếc gai nhọn ở ngón cái. Công bố được đăng trên Tạp chí Cổ sinh vật học Hệ thống (Journal of Systematic Palaeontology) ngày 27 tháng 10 năm 2026.
Bộ Xương Nằm Chờ Hơn Hai Thập Kỷ Trong Bộ Sưu Tập
Hóa thạch được khai quật năm 2001 tại nhà máy gạch Smokejacks, thuộc hạt Surrey, miền nam nước Anh. Cơ sở này còn được gọi là nhà máy gạch và ngói Ewhurst của tập đoàn wienerberger. Sau khai quật, mẫu vật được tặng cho Bảo tàng Lịch sử Tự nhiên London và được lưu giữ tại đây.
Nhóm nghiên cứu xác định hóa thạch nằm trong Hệ tầng đất sét Weald, lớp trầm tích có tuổi Kỷ Phấn trắng sớm. Đây là loài iguanodontian đầu tiên được đặt tên chính thức từ lớp đá này tại Smokejacks. Công trình do nghiên cứu sinh Ricardo Sacamoto của Bảo tàng Lịch sử Tự nhiên London và Đại học São Paulo dẫn đầu, với giáo sư Susannah Maidment là tác giả liên hệ cuối. Theo công bố, loài mới thuộc nhóm hadrosauroid phân nhánh sớm.
Nguồn ảnh: Guilherme Gehr
Bài báo gốc có thể xem tại trang của Taylor & Francis với mã DOI 10.1080/14772019.2026.2726221.
(Xem thêm: Ba Vật Liệu Lượng Tử Kỳ Lạ Có Thể Giúp Hé Lộ Bí Ẩn Vật Chất Tối)
Cái Tên Mang Theo Câu Chuyện Của Một Người Cha
Tên chi Paludohadros bắt nguồn từ từ "palus" trong tiếng Latin, nghĩa là đầm lầy, gợi lại môi trường sống của loài vật này. Vào thời điểm đó, vùng nam nước Anh là những vùng đất ngập nước đầy bùn.
Tên loài proudlovii vinh danh anh Will Proudlove, người từng làm việc tại nhà máy và đi lên từ vị trí công nhân để trở thành quản lý. Anh qua đời khi mới 35 tuổi, trước thời điểm bộ xương được đào lên, để lại vợ là chị Rachael cùng hai con nhỏ là Ellie và Matt. Chị Rachael cho biết chồng chị luôn quan tâm đến hóa thạch khủng long và từng háo hức chờ xem mỗi lớp đất sét được bóc đi sẽ lộ ra điều gì. Gia đình chị được mời đến xem quá trình khai quật năm 2001 và hiện cảm thấy vừa xúc động vừa tự hào khi tên anh được lưu lại trong khoa học.
Đặc Điểm Của Paludohadros Proudlovii
Đây là loài đi bằng bốn chân, sống cách đây khoảng 125 triệu năm. Cá thể được tìm thấy dài khoảng 5 mét và nặng từ 1,5 đến 2 tấn, tương đương một con tê giác. Tuy vậy, xương của nó chưa phát triển hoàn chỉnh, cho thấy đây là một cá thể chưa trưởng thành. Khi lớn hẳn, loài này có thể đạt kích thước gấp đôi.
Khoảng 125 triệu năm trước, nhóm iguanodontian đang mở rộng phạm vi sinh sống trên khắp thế giới. Việc bổ sung thêm một loài từ vùng đầm lầy nước Anh giúp bức tranh về sự đa dạng của nhóm này đầy đủ hơn.
Hàng Xóm Của Loài Săn Mồi Baryonyx
Điều khiến phát hiện thêm phần thú vị là vị trí của nó. Paludohadros được tìm thấy chỉ cách nơi phát hiện Baryonyx walkeri khoảng 100 mét. Loài săn mồi hai chân này được tìm thấy tại cùng nhà máy vào năm 1983 và từng nhiều lần xuất hiện trên báo chí thế giới.
Giáo sư Maidment cho biết bữa ăn cuối cùng của Baryonyx có cả một con iguanodontian non, dù chưa thể khẳng định đó là loài nào. Vì vậy, các nhà khoa học không loại trừ khả năng Baryonyx từng ăn xác hoặc săn những cá thể Paludohadros còn nhỏ khi có cơ hội.
Làn Sóng Loài Mới Từ Các Bộ Sưu Tập Cũ
Trước đây, hầu hết iguanodontian tìm thấy ở miền nam nước Anh bị xếp vào Iguanodon hoặc họ hàng nhỏ hơn là Mantellisaurus. Bước ngoặt đến từ bản mô tả lại chi tiết về Mantellisaurus do các nhà khoa học của Bảo tàng Lịch sử Tự nhiên công bố năm 2023, giúp chỉ ra những khác biệt then chốt giữa các loài.
Nhờ đó, vài năm gần đây đã lần lượt xuất hiện Brighstoneus, Comptonatus, loài có "cánh buồm" trên lưng Istiorachis và nay là Paludohadros. Quá trình rà soát còn cho thấy nhiều mẫu vật khác của Paludohadros nằm lẫn trong số hóa thạch thu thập từ thập niên 1950. Ricardo Sacamoto dự kiến tiếp tục xem xét toàn bộ bộ sưu tập iguanodontian của bảo tàng trong khuôn khổ luận án tiến sĩ, và việc này có thể dẫn tới thêm những loài chưa từng được nhận diện.
Câu Hỏi Thường Gặp (FAQ)
Paludohadros Proudlovii Là Loài Khủng Long Gì?
Đây là một loài iguanodontian, nhóm khủng long ăn thực vật có gai nhọn ở ngón cái. Các nhà nghiên cứu xếp nó vào nhóm hadrosauroid phân nhánh sớm.
Loài Này Được Tìm Thấy Ở Đâu Và Khi Nào?
Bộ xương được khai quật năm 2001 tại nhà máy gạch Smokejacks, hạt Surrey, miền nam nước Anh. Hóa thạch nằm trong Hệ tầng đất sét Weald, có tuổi Kỷ Phấn trắng sớm.
Paludohadros Có Kích Thước Bao Nhiêu?
Cá thể được tìm thấy dài khoảng 5 mét và nặng 1,5 đến 2 tấn. Do chưa trưởng thành, loài này có thể lớn gấp đôi khi phát triển đầy đủ.
Tên Paludohadros Proudlovii Có Ý Nghĩa Gì?
Phần đầu liên quan đến từ Latin nghĩa là đầm lầy. Tên loài tôn vinh Will Proudlove, người quản lý nhà máy gạch nơi hóa thạch được tìm thấy.
Paludohadros Có Liên Quan Gì Đến Baryonyx?
Hai loài được tìm thấy cách nhau khoảng 100 mét và có thể từng sống cùng một hệ sinh thái. Dạ dày của Baryonyx chứa dấu vết một iguanodontian non, nhưng chưa xác định được đó là loài nào.
Nghiên Cứu Được Công Bố Ở Đâu?
Công trình được đăng trên Journal of Systematic Palaeontology, tập 24, số 2, với nhan đề mô tả một loài iguanodontian mới từ Hệ tầng đất sét Weald tại nhà máy gạch Smokejacks.
Kết Luận
Phát hiện về Paludohadros proudlovii cho thấy các bộ sưu tập bảo tàng vẫn còn nhiều điều bất ngờ chờ được công bố, ngay cả với những hóa thạch đã nằm trong kho hàng chục năm. Với việc rà soát các mẫu vật cũ vẫn đang tiếp diễn, danh sách khủng long iguanodontian của nước Anh nhiều khả năng sẽ còn dài thêm. Ở một góc nhìn khác, cái tên của loài mới cũng giữ lại ký ức về một người đàn ông từng gắn bó với mỏ đất sét nơi câu chuyện bắt đầu.
