Chip VGC v1.0 Là Gì? Chip Bảo Mật Của Viettel Và Cơ Yếu

Ngày 3/11/2026, Ban Cơ yếu Chính phủ và Tập đoàn Công nghiệp - Viễn thông Quân đội (Viettel) công bố chip bảo mật VGC v1.0 cùng nền tảng bán dẫn bảo mật đầu tiên do Việt Nam làm chủ thiết kế. Đây là con chip đưa thuật toán mật mã quốc gia xuống thẳng phần cứng. Bài viết giải thích chip VGC v1.0 là gì, ai phát triển, có thông số kỹ thuật ra sao, được dùng vào việc gì và những điểm cần hiểu đúng khi nói về một con chip "Make in Vietnam".

Chip VGC V1.0 Là Gì?

VGC v1.0 là chip bảo mật chuyên dụng do Ban Cơ yếu Chính phủ phối hợp cùng Viettel nghiên cứu và tự chủ thiết kế, tích hợp thuật toán mật mã do Việt Nam phát triển thành một khối xử lý ngay trên chip. Đây là sản phẩm đầu tiên của nền tảng bán dẫn bảo mật mà hai bên cùng xây dựng.

• Thời gian nghiên cứu: Theo Ban Cơ yếu Chính phủ, chip là kết quả của 24 tháng nghiên cứu với sự tham gia của hơn 40 kỹ sư và chuyên gia.
• Sản phẩm đầu tiên của nền tảng: Hai bên coi VGC v1.0 là bước khởi đầu cho các thế hệ chip bảo mật tiếp theo.
• Mục tiêu: Làm chủ nơi thực thi mật mã ngay trên phần cứng, thay vì chỉ triển khai mật mã bằng phần mềm trên các dòng chip có sẵn.
• Bối cảnh chính sách: Sự kiện được nêu là bước hiện thực hóa Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị và Quyết định số 1018/QĐ-TTg về Chiến lược phát triển công nghiệp bán dẫn Việt Nam.

(Xem thêm: Betelgeuse Mờ Đi: Điều Gì Đang Đến Gần - Vụ Nổ Siêu Tân Tinh?)

Ai Phát Triển Chip VGC V1.0 Và Phân Vai Ra Sao?

• Ban Cơ yếu Chính phủ: Xác định yêu cầu bảo mật, xây dựng thuật toán và tiêu chí đánh giá. Ngành Cơ yếu cho biết đã làm chủ các thuật toán mật mã trên nền tảng phần mềm hơn 80 năm để bảo vệ bí mật nhà nước.
• Viettel: Đơn vị chủ trì là Trung tâm Bán dẫn Viettel (Viettel Semi), phụ trách thiết kế vi mạch và hiện thực hóa bản thiết kế thành chip.
• Mô hình "3 nhà": Bộ trưởng Bộ Quốc phòng Phan Văn Giang nhận định qua đó có thể thấy sự phối hợp giữa Nhà nước đặt bài toán lớn, nhà nghiên cứu phát triển giải pháp và doanh nghiệp đưa kết quả thành sản phẩm.

Thông Số Kỹ Thuật Của Chip VGC V1.0

Lưu ý: nội dung dưới đây tổng hợp từ thông tin công bố ngày 3/11/2026. Một số chỉ số, như hệ số tăng tốc so với phần mềm, khác nhau giữa các bản tin nên chỉ mang tính tham khảo.

Thông số	VGC v1.0
Kích thước đóng gói	10 x 10 mm
Tiến trình chế tạo	CMOS 28 nm
Kiến trúc tập lệnh	RISC-V (mở)
Thuật toán mã khối tích hợp	MKV (TCVN 14263:2024)
Tốc độ mã hóa, giải mã	Nhanh gấp khoảng 10 đến 15 lần giải pháp thuần phần mềm, tùy bản tin

• Về hệ số tăng tốc: Các bản tin đầu ghi khoảng 10 lần theo kết quả đo kiểm của Ban Cơ yếu Chính phủ và Viettel. Các bản tin sau nêu khoảng 15 lần cho cùng tác vụ.
• Kiến trúc mở RISC-V: Cho phép đội ngũ kỹ sư Việt Nam chủ động thiết kế bộ xử lý, kiểm chứng và điều chỉnh các thành phần của chip.
• Bảo vệ bản thiết kế: Quá trình phát triển chú trọng bảo vệ bản thiết kế trước khi chuyển tới nhà máy chế tạo, nhằm hạn chế nguy cơ lộ lọt thông tin hoặc bị dịch ngược.
• Đo kiểm và chứng nhận: Trong quý I/2026, lô chip VGC v1.0 đầu tiên vượt qua các hạng mục đo kiểm kỹ thuật và được cấp giấy chứng nhận với phạm vi sử dụng trong kinh tế, xã hội theo yêu cầu của Ban Cơ yếu Chính phủ.

Thuật Toán Mã Khối MKV Là Gì?

MKV là thuật toán mã khối quốc gia (TCVN 14263:2024) do các nhà khoa học của Ban Cơ yếu Chính phủ nghiên cứu và thiết kế độc lập, và đây là giá trị tự chủ cốt lõi của chip VGC v1.0. Thuật toán này lần đầu được hiện thực hóa thành khối xử lý mật mã chuyên dụng trên chip. Khi mật mã chạy bằng mạch phần cứng riêng thay vì phần mềm, tốc độ mã hóa và giải mã tăng đáng kể.

Vì Sao Phải Đưa Mật Mã Xuống Tận Phần Cứng?

• Dữ liệu lớn và nhanh hơn: Trong chuyển đổi số, dữ liệu được truyền với tốc độ ngày càng cao, nên cần mã hóa nhanh hơn mức phần mềm có thể đáp ứng.
• Nguy cơ cài cắm và lộ lọt: Các nguồn nêu mã độc cài cắm, lộ lọt thông tin và gián đoạn chuỗi cung ứng chip là thách thức lớn với an toàn thông tin.
• Kiểm soát nơi thực thi: Làm chủ phần cứng thực thi mật mã được xem là hướng đi để tăng khả năng bảo vệ dữ liệu, thay vì phụ thuộc vào dòng chip có sẵn.
• Quan điểm của lãnh đạo: Bộ trưởng Phan Văn Giang cho rằng chip là "trái tim" của thiết bị số, còn mật mã là "lá chắn" của thông tin, và không làm chủ chip thì khó làm chủ trọn vẹn mật mã.

Chip VGC V1.0 Được Ứng Dụng Ở Đâu?

• Hiện nay: Bước đầu dùng trong USB lưu trữ an toàn dành cho các cơ quan Đảng, Nhà nước và Quốc phòng.
• Giai đoạn tiếp theo: Tích hợp vào USB Token phục vụ chữ ký số và chip định danh hướng tới hệ thống chứng thực chữ ký số quốc gia, nơi có hơn 2 triệu chứng thư số đang lưu hành.
• Xa hơn: Năng lực thiết kế tích lũy có thể mở rộng sang các dòng chip lưỡng dụng để bảo vệ hạ tầng trọng yếu như điện, nước, dầu khí và viễn thông.

Thỏa Thuận Hợp Tác Bốn Trụ Cột Giữa Ban Cơ Yếu Và Viettel

1. Sản xuất loạt: triển khai phương án đưa VGC v1.0 vào sản xuất hàng loạt, hướng tới trang bị cho các thiết bị bảo mật của Ban Cơ yếu Chính phủ.
2. Nền tảng vi mạch đa lõi: phối hợp phát triển nền tảng vi mạch bảo mật đa lõi, tích hợp các thành phần mật mã chuyên dụng cho ứng dụng quy mô lớn.
3. Đào tạo nhân lực: hợp tác đào tạo chuyên sâu về thiết kế vi mạch, mật mã và an toàn phần cứng.
4. Thử nghiệm thực tế: thử nghiệm sản phẩm trên thiết bị thật, kiểm định và đánh giá trước khi đưa vào sử dụng.

Chip VGC V1.0 Có Phải Chip Do Việt Nam Chế Tạo Hoàn Toàn Không?

Cần phân biệt thiết kế và chế tạo. Theo Viettel, một sản phẩm chip hoàn chỉnh phải qua sáu công đoạn: định nghĩa sản phẩm, thiết kế hệ thống, thiết kế chi tiết, chế tạo chip, đóng gói và đo kiểm, rồi tích hợp và thử nghiệm. Việt Nam đã từng bước tham gia năm công đoạn, riêng khâu chế tạo chip, phức tạp và then chốt nhất, chưa thực hiện được trong nước tính đến thời điểm khởi công nhà máy tại Hòa Lạc ngày 16/1/2026.

• VGC v1.0: Đây là chip do Việt Nam làm chủ thiết kế, kể cả thuật toán mật mã lẫn thiết kế vi mạch. Nguồn tin không nêu đơn vị chế tạo chip.
• Nhà máy Hòa Lạc: Viettel đặt mục tiêu hoàn thành đầu tư xây dựng, nhận chuyển giao công nghệ và sản xuất thử vào cuối năm 2027, sau đó hoàn thiện và tối ưu quy trình trong giai đoạn 2028 đến 2030.
• Kỳ vọng: Khi nhà máy đi vào hoạt động, Việt Nam có thể khép kín chuỗi từ thiết kế, sản xuất đến đóng gói.

So Với Titan M Và Secure Enclave, VGC V1.0 Khác Ở Đâu?

Trên thế giới, các hãng lớn đã tích hợp phần cứng bảo mật chuyên dụng vào thiết bị, như Titan M của Google hay Secure Enclave của Apple, nhằm bảo vệ dữ liệu và khóa mật mã ở cấp phần cứng. VGC v1.0 đi theo định hướng tương tự, nhưng có kiến trúc, chức năng và phạm vi ứng dụng riêng, gắn với thuật toán mật mã do Việt Nam phát triển. Các nguồn tin không công bố số liệu đối chiếu hiệu năng trực tiếp giữa VGC v1.0 và những giải pháp này.

Hướng Phát Triển Tiếp Theo Của Nền Tảng Bán Dẫn Bảo Mật

• Phía Ban Cơ yếu Chính phủ: Nghiên cứu các thuật toán mật mã thế hệ mới, gồm mật mã hậu lượng tử, mật mã hạng nhẹ cho thiết bị Internet vạn vật và thuật toán mã hóa có xác thực tốc độ cao cho đường truyền dữ liệu lớn.
• Phía Viettel: Phát triển các lõi xử lý RISC-V hiệu năng cao, kiến trúc đa lõi và hoàn thiện quy trình thiết kế, kiểm chứng vi mạch, làm cơ sở cho các dòng chip phục vụ trí tuệ nhân tạo, viễn thông 6G, camera thông minh, Internet vạn vật, thiết bị bay không người lái và robot.
• Hội tụ hai hướng: Thuật toán mật mã mới sau khi kiểm chứng sẽ được hiện thực hóa thành khối xử lý chuyên dụng và tích hợp vào kiến trúc đa lõi do Viettel thiết kế, để bảo mật là một phần của thiết kế ngay từ đầu.
• Thông điệp từ lãnh đạo: Trưởng Ban Cơ yếu Chính phủ, Trung tướng Vũ Ngọc Thiềm, nhấn mạnh VGC v1.0 mới là bước khởi đầu. Chủ tịch Viettel, Trung tướng Tào Đức Thắng, cam kết tiếp tục phát triển các thế hệ chip bảo mật do người Việt làm chủ.

Câu Hỏi Thường Gặp

• Chip VGC v1.0 là gì? Là chip bảo mật chuyên dụng do Ban Cơ yếu Chính phủ và Viettel phối hợp nghiên cứu, tích hợp thuật toán mật mã MKV thành khối xử lý riêng trên chip.
• Ai phát triển chip VGC v1.0? Ban Cơ yếu Chính phủ lo yêu cầu bảo mật, thuật toán và tiêu chí đánh giá. Viettel, qua Trung tâm Bán dẫn Viettel, lo thiết kế vi mạch và hiện thực hóa thành chip.
• Chip VGC v1.0 dùng kiến trúc gì? Kiến trúc tập lệnh mở RISC-V, đóng gói 10 x 10 mm và chế tạo trên tiến trình CMOS 28 nm.
• Tốc độ mã hóa nhanh hơn phần mềm bao nhiêu? Các bản tin nêu khoảng 10 lần, và các bản sau nêu khoảng 15 lần so với giải pháp thuần phần mềm khi thực hiện cùng tác vụ.
• Chip được dùng ở đâu? Bước đầu trong USB lưu trữ an toàn cho các cơ quan Đảng, Nhà nước và Quốc phòng. Hướng tiếp theo là USB Token chữ ký số và chip định danh.
• Chip này có phải do Việt Nam chế tạo hoàn toàn không? Đây là chip do Việt Nam làm chủ thiết kế. Khâu chế tạo chip chưa thực hiện được trong nước, và nhà máy chế tạo của Viettel ở Hòa Lạc dự kiến sản xuất thử vào cuối năm 2027.
• VGC v1.0 có bán cho người dùng thông thường không? Các nguồn tin không nêu kế hoạch bán thương mại. Chip hiện hướng tới thiết bị bảo mật của Ban Cơ yếu Chính phủ và các ứng dụng chuyên dụng.

Kết Luận

Chip VGC v1.0 đánh dấu lần đầu thuật toán mật mã do Việt Nam phát triển được đưa thành khối xử lý chuyên dụng ngay trên phần cứng. Giá trị của sản phẩm không chỉ nằm ở một con chip mà ở nền tảng bán dẫn bảo mật, quy trình kiểm chứng và đội ngũ kỹ sư có thể kế thừa cho các thế hệ sau. Khi đọc tin, cần phân biệt rõ làm chủ thiết kế với chế tạo trong nước, và chờ thêm dữ liệu công bố độc lập về hiệu năng. Chặng đường tiếp theo gồm sản xuất loạt, mở rộng ứng dụng và nhà máy chế tạo chip tại Hòa Lạc.

Nguồn tham khảo:

• Báo Pháp luật: Viettel khởi công nhà máy chế tạo chip bán dẫn