Long Valley Caldera Là Siêu Núi Lửa Gì? Lịch Sử Vụ Phun Trào Bishop Tuff Khổng Lồ
Bài viết phát hành:
Cập nhật lần cuối:
Nằm ở phía đông bang California, ngay sát sườn đông của dãy núi Sierra Nevada hùng vĩ tại Hoa Kỳ, Long Valley Caldera là một trong những hệ thống siêu miệng trũng lớn và được nghiên cứu kỹ lưỡng nhất trên thế giới. Được hình thành sau một vụ phun trào khổng lồ cách đây hàng trăm nghìn năm, nơi đây không chỉ sở hữu cảnh quan địa chất ngoạn mục với các suối nước nóng, mỏm đá lưu huỳnh mà còn là một trong những đối tượng giám sát địa chấn quan trọng của Cục Khảo sát Địa chất Hoa Kỳ (USGS). Bài viết này sẽ giúp bạn hiểu rõ Long Valley Caldera là gì, cấu trúc địa chất phức hợp và mức độ hoạt động của nó.
Long Valley Caldera Là Gì?
Long Valley Caldera là một phức hợp siêu miệng trũng (supervolcano caldera) dạng lòng chảo rộng lớn, nằm ở hạt Mono, miền đông California, Hoa Kỳ. Miệng trũng này được hình thành từ một trong những vụ phun trào lớn nhất trên hành tinh vào khoảng 767.000 năm trước. Tên gọi "Long Valley" (Thung lũng dài) phản ánh đúng hình thái địa hình lòng chảo trải dài khoảng 32 km theo chiều đông-tây và 17 km theo chiều bắc-nam, với độ sâu lên tới gần 1 km.
- Vị trí: Hạt Mono, miền đông California, gần khu trượt tuyết Mammoth Mountain và phía đông Vườn quốc gia Yosemite, Hoa Kỳ.
- Cấu trúc địa chất: Miệng trũng khổng lồ hình thành do sụt lún buồng magma, kết hợp với các vòm dung nham trẻ hơn và hệ thống đứt gãy nhiệt dịch.
- Cơ quan giám sát: Đài quan sát Núi lửa California (CalVO) thuộc Cục Khảo sát Địa chất Hoa Kỳ (USGS).
(Xem thêm: Valles Caldera Là Siêu Núi Lửa Gì? Tình Trạng Hoạt Động Và Nguy Cơ)
Lịch Sử Vụ Phun Trào Bishop Tuff Khổng Lồ
Sự hình thành của Long Valley Caldera gắn liền với một trong những sự kiện địa chất chấn động Bắc Mỹ:
- Vụ phun trào Bishop Tuff (767.000 năm trước): Siêu núi lửa này đã phun ra khoảng 600 km khối vật liệu (chủ yếu là tro bụi và đá bọt giàu thạch anh rhyolite), tạo ra lớp trầm tích dày đặc được gọi là Bishop Tuff phủ khắp khu vực và bay xa tới tận vùng trung tâm Hoa Kỳ.
- Sự sụt lún tạo miệng trũng: Do lượng lớn mác-ma bị tống ra khỏi buồng chứa ngầm dưới sâu, phần vỏ Trái Đất bên trên không còn nâng đỡ đã sụp xuống, tạo ra hố trũng khổng lồ Long Valley như hiện nay.
- Các đợt phun trào nhỏ sau đó: Khu vực này tiếp tục trải qua các chu kỳ hoạt động phun trào dung nham nhỏ hơn diễn ra rải rác trong hàng nghìn năm sau, gần đây nhất là chuỗi phun trào nhỏ tại khu vực đứt gãy Mono-Inyo cách đây vài trăm năm.
Hoạt Động Địa Chất Gần Đây Và Hiện Tượng Phình Mặt Đất
Dù không xảy ra phun trào lớn trong lịch sử cận đại, Long Valley Caldera vẫn duy trì các dấu hiệu hoạt động nội tại rất rõ rệt:
- Hiện tượng phình lên (Resurgent doming): Vào cuối những năm 1970 và đầu những năm 1980, khu vực trung tâm miệng trũng (đặc biệt là vùng Resurgent Dome) bắt đầu phình lên rõ rệt do sự xâm nhập của các đợt mác-ma mới từ dưới sâu.
- Động đất và khí thải CO2: Khu vực này thường xuyên ghi nhận các trận động đất nhỏ và hiện tượng rò rỉ khí carbon dioxide (CO2) nồng độ cao từ lòng đất, từng gây chết cây cối hàng loạt tại một số sườn đồi lân cận (như khu vực Hot Creek và Mammoth Mountain).
Siêu Núi Lửa Long Valley Caldera Có Nguy Hiểm Không?
Có, Long Valley Caldera được USGS xếp vào nhóm các hệ thống núi lửa có mức độ đe dọa "rất cao" tại Hoa Kỳ do tiềm năng xảy ra các trận động đất mạnh, phun trào dung nham cục bộ hoặc phun trào phreatic (hơi nước):
- Rủi ro phun trào quy mô nhỏ: Các nhà khoa học đánh giá rằng khả năng xảy ra một siêu phun trào quy mô lớn như 767.000 năm trước là cực kỳ thấp trong tương lai gần; nhưng các đợt phun trào dung nham nhỏ hơn hoặc phun trào nổ do hơi nước hoàn toàn có thể xảy ra.
- Hệ thống cảnh báo sớm: Mọi biến động về địa chấn, nhiệt độ nước suối và sự dịch chuyển mặt đất đều được theo dõi chặt chẽ bởi các trạm đo đạc hiện đại của USGS để đưa ra cảnh báo kịp thời cho cộng đồng dân cư và khách du lịch tại vùng Mammoth Lakes.
Kết Luận
Long Valley Caldera nhờ sự giám sát nghiêm ngặt từ Cục Khảo sát Địa chất Hoa Kỳ (USGS), các biến động bên trong lòng đất luôn được kiểm soát chặt chẽ nhằm đảm bảo an toàn tuyệt đối.
Nguồn tham khảo:
