Vì Sao Viêm Gan B Có Thể Lây Qua Đường Nước Bọt?

Nhiều gia đình có người mắc viêm gan B thường e dè: có nên dùng chung bát đũa, có nên hôn con, có nên ăn cùng mâm không? Nỗi lo này xuất phát từ một thông tin có thật là virus viêm gan B (HBV) được tìm thấy trong nước bọt. Vậy viêm gan B có lây qua nước bọt không, và vì sao cùng một dịch cơ thể mà nguy cơ lại khác xa nhau? Câu trả lời cần được hiểu đúng để vừa phòng bệnh hiệu quả, vừa không xa lánh người bệnh một cách không cần thiết.

Virus Viêm Gan B Có Thật Sự Tồn Tại Trong Nước Bọt Không?

Có. Virus viêm gan B có thể hiện diện trong nhiều loại dịch cơ thể, kể cả nước bọt. Đây là lý do nhiều người cho rằng bệnh lây qua đường miệng. Nhưng có mặt trong dịch cơ thể không đồng nghĩa với việc dịch đó đủ khả năng truyền bệnh.

Nồng độ virus trong nước bọt rất thấp so với trong máu, nơi virus tập trung cao nhất. Theo Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh Hoa Kỳ (CDC), các sinh hoạt thông thường liên quan đến nước bọt không phải đường lây của bệnh.

(Xem thêm: Vì Sao Bầu Trời Có Màu Xanh, Do Nước Biển Hay Ngược Lại?)

Vì Sao Nguy Cơ Lây Qua Nước Bọt Rất Thấp?

Để lây nhiễm, virus cần xâm nhập vào máu hoặc tiếp xúc với niêm mạc, vết thương hở của người khác với lượng đủ lớn. Nước bọt nguyên vẹn, dù chứa một lượng nhỏ virus, thường không đáp ứng điều kiện này. Vì vậy các chuyên gia khẳng định virus không lây qua hôn, dùng chung bát đũa, ho, hắt hơi, ôm hay nói chuyện.

Bản chất của viêm gan B là bệnh lây qua đường máu và dịch cơ thể. Ba con đường chính là từ mẹ sang con, qua máu và qua quan hệ tình dục không an toàn.

Khi Nào Nước Bọt Có Thể Trở Thành Nguồn Lây?

Rủi ro tăng lên khi nước bọt lẫn máu. Người bệnh bị chảy máu chân răng, loét miệng hoặc có vết thương trong khoang miệng có thể khiến nước bọt chứa nhiều virus hơn. Nếu người tiếp xúc cũng có vết thương hở ở miệng hay da, virus có thể xâm nhập.

Một số tình huống cần lưu ý cụ thể:

• Bị cắn mạnh đến chảy máu, vì lúc này virus có thể vào cơ thể qua vết thương.
• Dùng chung bàn chải đánh răng, dao cạo, vì những vật dụng này dễ dính máu.
• Quan hệ tình dục bằng miệng, vì có thêm yếu tố tiếp xúc với tinh dịch và dịch âm đạo.
• Nhai mớm thức ăn cho trẻ nhỏ khi người nhai có bệnh hoặc bị tổn thương trong miệng.

Virus Viêm Gan B Sống Được Bao Lâu Ngoài Cơ Thể?

Virus có sức sống khá bền, có thể tồn tại bên ngoài cơ thể ít nhất 7 ngày. Điều này giải thích vì sao các vật dụng dính máu như dao cạo, kim tiêm hay dụng cụ xăm môi, xăm mình không được khử trùng đúng cách lại là nguồn lây đáng ngại. Ngược lại, chén đũa thông thường không dính máu thì không gây nguy cơ đáng kể.

Người Sống Chung Với Bệnh Nhân Cần Phòng Tránh Ra Sao?

Biện pháp hiệu quả nhất là tiêm vắc xin viêm gan B. CDC khuyến cáo người sống cùng nhà và bạn tình của người nhiễm nên xét nghiệm, và nếu chưa có miễn dịch thì cần tiêm phòng đủ liều. Trẻ sơ sinh nên được tiêm ngay theo lịch, vì lây từ mẹ sang con là đường có nguy cơ cao, và nếu không được phòng ngừa thì phần lớn trẻ bị nhiễm có thể chuyển thành viêm gan B mạn tính.

Ngoài ra, mỗi người nên dùng riêng bàn chải, dao cạo, bấm móng tay. Vết thương hở cần được băng kín, và máu dây ra đồ vật cần được lau sạch bằng chất khử khuẩn thích hợp.

Có Nên Xa Lánh Người Mắc Viêm Gan B Không?

Không. Người bệnh vẫn có thể ăn chung mâm, trò chuyện, ôm và chăm sóc con cái bình thường. Việc xa lánh không có cơ sở khoa học và chỉ gây tổn thương tinh thần cho người bệnh. Điều cần làm là tiêm phòng, giữ vệ sinh vật dụng cá nhân và tuân thủ điều trị theo hướng dẫn của bác sĩ.

Mỗi người trưởng thành cũng nên xét nghiệm viêm gan B ít nhất một lần trong đời để biết mình đã có miễn dịch hay đã nhiễm bệnh mà không có triệu chứng.

Kết Luận

Virus viêm gan B có trong nước bọt nhưng ở nồng độ thấp, nên nụ hôn hay việc dùng chung bát đũa không phải đường lây. Nguy cơ chỉ đáng kể khi nước bọt lẫn máu hoặc khi virus gặp vết thương hở. Cách phòng bệnh tốt nhất là tiêm vắc xin, xét nghiệm định kỳ và không dùng chung vật dụng dễ dính máu. Nếu bạn nghi ngờ mình đã tiếp xúc nguy cơ, hãy gặp bác sĩ để được xét nghiệm và tư vấn.