Phát Hiện Lăng Mộ 4.400 Năm Tuổi Tại Sa Mạc Sahara Có Gì Bí Ẩn?

Sa mạc Sahara từ lâu đã được biết đến là vùng đất cất giấu vô số bí ẩn về các nền văn minh tiền sử trước khi nơi đây biến thành biển cát khô cằn. Theo bài viết công bố ngày 22 tháng 10 năm 2026 trên Ancient Origins, các nhà khảo cổ học vừa có một phát hiện lăng mộ 4.400 năm tuổi tại sa mạc Sahara (cụ thể là khu vực Tây Sahara) với cấu trúc bằng đá vô cùng đặc biệt. Công trình khổng lồ dài 54,5 mét này không chỉ chứa đựng hài cốt cổ đại mà còn cung cấp những manh mối vô giá về phong tục chôn cất và đời sống tinh thần của cộng đồng tiền sử.

Công Trình Bằng Đá Dài 54,5 Mét Tại Wadi Lawash El Telli

Khu lăng mộ độc đáo này tọa lạc tại Wadi Lawash el Telli, khu vực Tây Sahara. Dựa trên kết quả định tuổi bằng phương pháp carbon phóng xạ, công trình được xây dựng vào khoảng 4.417 - 4.100 năm trước hiện tại.

• Kích thước và cấu trúc: Toàn bộ công trình trải dài khoảng 54,5 mét. Trọng tâm là một gò đá hình bầu dục (kích thước 12,5 × 10 mét, cao gần 3 mét). Từ gò đá này, hai hàng phiến đá vôi kéo dài về phía đông, tạo nên hình dáng trông giống hệt hai chiếc ăng-ten khổng lồ.
• Kỹ thuật xây dựng: Những người thợ thời kỳ Đồ đá mới muộn đã sử dụng đá vôi Devon khai thác tại địa phương, xếp chồng lên nhau một cách khéo léo mà hoàn toàn không cần đến vữa kết dính. Hầu hết các khối đá đều có kích thước vừa phải để một người có thể tự di chuyển.

(Xem thêm: Vì Sao Thiên Hà Messier 106 Có Cấu Trúc Bất Thường?)

Khám Phá Hài Cốt Và 4 Chiếc Vòng Vỏ Trứng Đà Điểu

Bên dưới cấu trúc bảo vệ kiên cố bằng những khối đá vôi lớn của gò mộ, các nhà khảo cổ đã tìm thấy một cá thể duy nhất yên nghỉ trong tình trạng không hề có dấu hiệu bị xáo trộn hay tái sử dụng qua các thời kỳ sau:

• Đặc điểm nhân học: Dựa trên mức độ mài mòn của răng, người này được ước tính qua đời ở độ tuổi từ 25 đến 35. Do bộ xương đã bị hư hại theo thời gian, giới tính chính xác vẫn chưa thể xác định.
• Tư thế mai táng: Thi thể được đặt nằm ngửa theo trục bắc-nam, đầu hướng về phía nam và hai chân gập gọn về phía tây, thể hiện một nghi thức chôn cất có tính toán kỹ lưỡng.
• Đồ tùy táng: Nổi bật nhất là bốn chiếc vòng hạt được chế tác vô cùng tinh xảo từ vỏ trứng đà điểu, chôn cất cùng người quá cố.

Bí Ẩn Về "Ăng-Ten" Đá Và Quần Thể Sluguilla Lawash

Điểm thu hút sự chú ý lớn nhất của công trình là hai hàng phiến đá vươn dài về phía đông với hướng định vị khoảng 102 độ tính từ hướng bắc địa lý. Dù cấu trúc này làm dấy lên giả thuyết về một đài quan sát thiên văn hay sự căn chỉnh theo các vì sao, giới khoa học khẳng định hiện tại chưa có bằng chứng xác thực cho giả thuyết này, đồng thời bác bỏ những đồn đoán thiếu cơ sở về người ngoài hành tinh.

Ngoài ra, cách công trình chưa đến 1 km là quần thể nghệ thuật khắc đá Sluguilla Lawash vô cùng đồ sộ. Khu vực này sở hữu khoảng 2.068 hình khắc (mô tả các loài động vật như bò, đà điểu) trải dài suốt 27 km dọc theo một lòng chảo thoát nước tự nhiên. Mặc dù sự hiện diện song song của lăng mộ và quần thể khắc đá cho thấy giá trị lịch sử to lớn của khu vực, các nhà nghiên cứu chưa thể khẳng định chủ nhân của ngôi mộ và những nghệ nhân khắc đá là cùng một cộng đồng.

Kết Luận

Theo nghiên cứu do chuyên gia Joaquim Soler và các cộng sự công bố trên tạp chí African Archaeological Review, phát hiện này mang ý nghĩa cực kỳ quan trọng. Việc xác định thành công niên đại (4.417-4.100 năm trước) đã biến công trình tại Lawash el Telli thành một "mốc tham chiếu" chuẩn mực. Trước đây, các công trình đá tại Sahara rất khó định tuổi do hài cốt bảo quản kém và thiếu vắng đồ tùy táng. Phát hiện này đã tạo điều kiện mới giúp các nhà khoa học hiểu rõ hơn về khả năng xây dựng kiến trúc quy mô lớn và đời sống tâm linh của người dân Sahara thời kỳ Đồ đá mới muộn.

Nguồn tham khảo:

Tạp Chí Khoả Cổ Học Châu Phi