Vì Sao Chó Có Khứu Giác Vượt Trội Hơn Con Người?

Bạn vừa mở cửa về nhà, chú chó đã biết bạn đi đâu, gặp ai, thậm chí ăn gì từ trước khi bạn kịp nói một lời. Chúng tôi vẫn xúc động mỗi lần thấy một chú chó dừng lại thật lâu bên gốc cây, mũi nó đang đọc một cuốn sách mà con người chẳng thể thấy. Vậy điều gì làm cho khứu giác của chó phi thường đến thế?

Hàng Trăm Triệu Thụ Thể Trong Chiếc Mũi Nhỏ

Ước tính chó có khoảng 300 triệu tế bào thụ thể khứu giác, trong khi con người chỉ có khoảng 6 triệu. Diện tích lớp niêm mạc khứu giác của chó cũng rộng hơn nhiều, nên mùi hương có nhiều chỗ để bám vào. Các con số này thay đổi theo giống chó, chó mõm dài như chó săn thường có lợi thế hơn chó mõm ngắn.

(Xem thêm: Vì Sao Loài Kiến Không Bao Giờ Lạc Đường?)

Một Phần Não Lớn Dành Cho Mùi Hương

Không chỉ mũi, phần não xử lý mùi của chó cũng chiếm tỷ lệ lớn hơn nhiều so với người. Nhờ vậy chó không chỉ nhận ra mùi mà còn phân tích được rất nhiều lớp mùi chồng lên nhau, như phân biệt mùi của từng người trong một căn phòng đông đúc.

Cách Thở Được Thiết Kế Để Đánh Hơi

Chó thở và đánh hơi bằng những cách khác nhau. Khi đánh hơi, chúng hít vào những hơi ngắn và nhanh, có thể vài lần mỗi giây. Hai khe ở hai bên mũi cho phép khí thở ra thoát ra phía bên, không thổi bay mùi đang cần thu thập. Nhờ vậy, mỗi hơi hít mới lại đưa thêm mùi vào, và mùi tích lũy dần trong mũi.

Chiếc Mũi Ướt Và Cơ Quan Thứ Hai Trên Vòm Miệng

Lớp ẩm trên mũi chó giúp phân tử mùi dễ bám vào hơn, và chó còn liếm mũi để cảm nhận thêm. Chó cũng có cơ quan Jacobson, hay cơ quan khứu giác phụ, nằm ở vòm miệng và chuyên nhận biết một số tín hiệu hóa học, như dấu hiệu của đồng loại. Đây là lý do chó đôi khi nhe miệng và hít kỹ khi ngửi một dấu vết đặc biệt.

Hàng Vạn Lần Có Đúng Không?

Các con số như một vạn hay một trăm nghìn lần thường được nhắc đến, nhưng cần hiểu đó là ước tính cao nhất cho một số loại mùi nhất định. Độ nhạy thật sự khác nhau tùy chất. Với nhiều mùi, chó nhạy hơn người rất nhiều, còn với một vài mùi thì khoảng cách nhỏ hơn hẳn. Điều chắc chắn là khứu giác của chó vượt xa chúng ta, nhưng không có con số nào đúng cho mọi trường hợp.

Khứu Giác Của Chó Giúp Con Người Những Gì?

• Tìm người mất tích, người bị vùi lấp sau thiên tai.
• Phát hiện chất cấm, chất nổ ở sân bay và cửa khẩu.
• Hỗ trợ phát hiện một số bệnh, và nhiều nhóm nghiên cứu đang thử nghiệm điều này.

Kết Luận

Chó có khứu giác phi thường nhờ số lượng thụ thể rất lớn, vùng não chuyên xử lý mùi, cách thở được thiết kế để đánh hơi và cả một cơ quan khứu giác phụ. Chúng tôi nghĩ mỗi lần chú chó của bạn dừng lại ngửi một góc đường, nó đang sống trong một thế giới giàu có mà ta chỉ biết tưởng tượng. Có lẽ lần tới, bạn hãy để nó đi chậm một chút.