Lewotolok Là Núi Lửa Gì? Giải Đáp 11 Câu Hỏi Thường Gặp
Bài viết phát hành:
Cập nhật lần cuối:
Lewotolok (còn viết Ili Lewotolok hay Ile Lewotolok) là một núi lửa tầng đang hoạt động trên đảo Lembata, tỉnh Đông Nusa Tenggara, Indonesia. Núi cao khoảng 1.400 m, nổi tiếng với những vụ phun trào kiểu Strombolian gần như liên tục kể từ năm 2020. Bài viết trả lời những câu hỏi thường gặp: Lewotolok là núi lửa gì, nằm ở đâu, nguy hiểm đến mức nào và người dân, du khách cần lưu ý điều gì.
Lewotolok Là Núi Lửa Gì?
Lewotolok là một núi lửa dạng tầng (stratovolcano) có hình nón cân đối với hai miệng núi lửa, nằm ở phía đông bán đảo trên đảo Lembata thuộc quần đảo Lesser Sunda. Núi thuộc cung núi lửa Sunda, dải núi lửa chạy dọc Indonesia, nơi mảng kiến tạo này chui xuống dưới mảng kia.
Tên gọi chính thức trong tiếng Indonesia là Gunung Api Lewotolok hoặc Gunung Ili Lewotolok, trong đó "gunung api" nghĩa là núi lửa. Trong các tài liệu quốc tế, núi còn xuất hiện dưới những tên như Lewotolo, Ili Lewoto hay Ili Lewotolo.
Dung nham của Lewotolok thuộc loại kiềm kali (potassic) và chứa khoáng vật zirconolite hiếm gặp trong các lỗ rỗng của đá. Đây là điểm khiến núi được giới địa chất chú ý, bên cạnh hoạt động phun trào thường xuyên.
(Xem thêm: 20 Đứt Gãy Địa Chất Dài Nhất Thế Giới)
Thông Tin Nhanh Về Núi Lửa Lewotolok
| Hạng mục | Thông tin |
|---|---|
| Loại núi lửa | Núi lửa tầng (stratovolcano), hai miệng núi lửa |
| Vị trí | Đảo Lembata, tỉnh Đông Nusa Tenggara, Indonesia |
| Tọa độ | Khoảng 8°16′ Nam, 123°30′ Đông |
| Độ cao | Khoảng 1.423 đến 1.455 m (tùy nguồn) |
| Cung núi lửa | Cung Sunda |
| Loại đá | Dung nham kiềm kali, chứa zirconolite |
| Kiểu phun trào | Phun nổ ở miệng núi lửa đỉnh, Strombolian |
| Vụ phun lớn nhất được ghi nhận | Năm 1660 (VEI 3) |
| Đợt phun trào gần đây | Bắt đầu từ ngày 27/11/2020, tiếp diễn đến nay |
| Mức cảnh báo (tháng 9/2026) | Level II (Waspada), theo MAGMA Indonesia |
Câu Hỏi Thường Gặp Về Núi Lửa Lewotolok
Núi Lửa Lewotolok Nằm Ở Đâu?
Lewotolok nằm ở phía bắc trung tâm đảo Lembata, thuộc tỉnh Đông Nusa Tenggara (Nusa Tenggara Timur), miền đông Indonesia. Núi ở cuối một bán đảo nhô ra biển nên nhiều dòng dung nham cũ đã chảy tới tận bờ biển.
Lewotolok Cao Bao Nhiêu Mét?
Các nguồn đưa con số hơi khác nhau: VolcanoDiscovery ghi 1.423 m, còn Wikipedia ghi 1.455 m. Chênh lệch này đến từ cách đo và nguồn dữ liệu, nên khi trích dẫn bạn nên nói "khoảng 1.400 m" hoặc ghi rõ nguồn.
Lewotolok Có Phải Núi Lửa Đang Hoạt Động Không?
Có. Núi bắt đầu một đợt phun trào mới vào ngày 27/11/2020 và từ đó liên tục có những vụ phun nhỏ đến vừa. Các báo cáo tháng 9/2026 vẫn ghi nhận cột tro cao khoảng 200 đến 700 m so với đỉnh. Trong năm ngày 1 đến 5/9/2026, thiết bị địa chấn đã ghi 1.873 trận động đất phun trào.
Mức Cảnh Báo Hiện Tại Của Lewotolok Là Gì?
Theo các bản tin cuối tháng 9/2026 dẫn nguồn MAGMA Indonesia, núi đang ở Level II (Waspada). Indonesia chia cảnh báo núi lửa thành bốn mức: Level I (Normal), II (Waspada), III (Siaga) và IV (Awas). Mức cảnh báo có thể thay đổi nhanh, vì vậy hãy kiểm tra cổng MAGMA Indonesia của cơ quan PVMBG trước khi đưa ra quyết định.
Vì Sao Núi Lửa Này Phun Trào Nhiều Như Vậy?
Lewotolok nằm trên cung Sunda, nơi hoạt động kiến tạo mạnh, và có hoạt động khí fumarole dữ dội ở đỉnh. Theo Chương trình Núi lửa Toàn cầu (Smithsonian), đặc điểm này gợi ý một buồng magma nằm nông bên dưới. Nhờ vậy, magma dễ lên gần miệng núi lửa và gây các vụ nổ nhỏ liên tiếp.
Vụ Phun Trào Năm 2020 Nghiêm Trọng Đến Đâu?
Vụ phun trào bắt đầu sáng 27/11/2020 với cột tro khoảng 500 m, sau đó mạnh lên vài ngày sau. Tùy nguồn, từ khoảng 4.500 đến hơn 5.500 người ở nhiều làng quanh núi đã phải sơ tán, và người dân được khuyến cáo tránh xa miệng núi lửa 4 km. Đợt hoạt động kéo dài sang năm 2021 với các vụ nổ Strombolian, tro bụi và đá nóng đỏ bị bắn ra.
Lewotolok Từng Phun Trào Lớn Nhất Khi Nào?
Vụ phun trào lớn nhất trong ghi chép là năm 1660, đạt VEI 3. Hầu hết các vụ khác, như các năm 1819, 1849, 1852, 1864, 1899, 1920 và 1951, chỉ ở mức VEI 2, còn đợt tháng 1/2012 là VEI 1. Vì vậy Lewotolok thường được xem là núi hoạt động thường xuyên nhưng ít khi phun cực mạnh.
Khu Vực Nào Cấm Vào Khi Núi Đang Phun?
Theo khuyến cáo của PVMBG đăng ngày 22/9/2026, người dân, du khách và người leo núi không được vào hay hoạt động trong bán kính 2 km quanh trung tâm hoạt động, và 3 km ở các hướng nam và đông nam. Bán kính này có thể được điều chỉnh khi hoạt động thay đổi.
Hiểm Họa Chính Của Lewotolok Là Gì?
- Bom núi lửa và đá nóng: có thể rơi trong bán kính khoảng 2 km quanh miệng núi.
- Tro bụi: gây hại cho đường hô hấp, mắt và ảnh hưởng đến mùa màng, nguồn nước.
- Lahar (dòng bùn lạnh): có thể xuất hiện khi mưa lớn cuốn vật liệu núi lửa xuống các thung lũng.
- Lở vật liệu: các đợt lở từ đỉnh từng chạy tới khoảng 700 m về phía đông nam trong tháng 9/2026.
Có Thể Leo Núi Lewotolok Không?
Không nên leo khi núi đang ở Level II trở lên và các vụ phun diễn ra thường xuyên. Việc leo núi phải tuân thủ vùng cấm và hướng dẫn của chính quyền địa phương, và có thể bị đóng bất cứ lúc nào. Trước khi có kế hoạch, hãy kiểm tra tình hình trên MAGMA Indonesia và liên hệ chính quyền hoặc hướng dẫn viên địa phương.
Lewotolok Có Ảnh Hưởng Tới Các Chuyến Bay Không?
Có thể. Khi cột tro bay cao, hàng không có thể bị cảnh báo hoặc điều chỉnh đường bay, vì tro núi lửa nguy hiểm cho động cơ máy bay. Hoạt động hiện nay thường chỉ tạo cột tro dưới 1 km so với đỉnh, nhưng các đợt phun mạnh như năm 2020 từng đẩy tro lên rất cao, nên hành khách nên theo dõi thông báo của hãng bay.
Kết Luận
Lewotolok là núi lửa tầng ở Lembata, không có những vụ phun cực lớn trong lịch sử nhưng hoạt động rất đều đặn, nhất là từ năm 2020. Với người ở gần hoặc có kế hoạch tới đây, điều quan trọng nhất là theo dõi mức cảnh báo chính thức và tuân thủ bán kính cấm do PVMBG đưa ra.
