Vì Sao Âm Nhạc Có Sức Mạnh Chi Phối Và Thay Đổi Cảm Xúc Con Người?
Bài viết phát hành:
Chỉ vài nốt đầu của một bài hát cũ, tim bạn chùng xuống hoặc nở bung ra. Có người bật khóc trong rạp chiếu phim chỉ vì một đoạn nhạc nền, có người bước ra sân khấu với đôi chân nhẹ hẳn sau một bản nhạc sôi động. Chúng tôi vẫn thường tự hỏi một chuỗi âm thanh không lời lại làm được điều đó bằng cách nào.
Âm Nhạc Kích Hoạt Hệ Thống Phần Thưởng Của Não
Nghiên cứu hình ảnh não cho thấy khi nghe một bản nhạc yêu thích, não giải phóng dopamine, chất dẫn truyền gắn với cảm giác thích thú và mong chờ. Thú vị là dopamine tăng cả trước lúc cao trào đến, khi ta háo hức đợi đoạn hay nhất, lẫn đúng lúc đoạn đó vang lên. Đó cũng là lý do nhiều người nổi da gà hay rùng mình vì sung sướng ở một khúc nhạc đặc biệt.
(Xem thêm: Vì Sao Chúng Ta Nằm Mơ - Giấc Mơ Có Ích Gì Cho Hệ Thần Kinh?)
Nhịp Điệu Và Giai Điệu Dẫn Dắt Cơ Thể
Âm nhạc tác động đến cơ thể rất sớm. Nhịp nhanh thường làm ta tỉnh táo, hưng phấn hơn, còn nhịp chậm giúp thả lỏng. Giai điệu trưởng thường gợi cảm giác tươi sáng, giai điệu thứ thường gợi sự trầm lắng. Nhịp tim và nhịp thở cũng có xu hướng chạy theo nhịp nhạc, nên cơ thể thay đổi trước khi chúng ta kịp gọi tên cảm xúc.
Sự Căng Thẳng Và Giải Tỏa Trong Từng Câu Nhạc
Não rất giỏi đoán trước điều sắp xảy ra. Khi nghe nhạc, nó liên tục dự đoán nốt tiếp theo. Nhà soạn nhạc khéo léo làm ta chờ đợi, rồi thỏa mãn hoặc làm ta bất ngờ bằng một hợp âm lạ, sau đó giải tỏa. Chuỗi căng thẳng và giải tỏa này chính là thứ khiến lòng ta xao động.
Ký Ức Và Văn Hóa Làm Cảm Xúc Thêm Sâu
Nhiều bài hát gắn với những quãng đời cụ thể, như mối tình đầu, kỳ thi, chuyến đi xa. Nghe lại, ký ức và cảm xúc cũ cùng ùa về. Văn hóa nơi ta lớn lên cũng dạy ta cách cảm nhận âm nhạc, nên cùng một bản nhạc có thể gây xúc động mạnh với người này nhưng hầu như không với người khác.
Âm Nhạc Có Thật Sự Thao Túng Chúng Ta?
Phim ảnh, quảng cáo và cửa hàng đều dùng nhạc để dẫn dắt tâm trạng khách hàng, và điều đó thường hiệu quả. Nhưng nói thao túng thì chưa chính xác. Tác động của âm nhạc chỉ ở mức ảnh hưởng, không phải điều khiển, và phụ thuộc rất nhiều vào sở thích, hoàn cảnh và ký ức của từng người. Điểm hay là bạn hoàn toàn có thể chủ động dùng nhạc: chọn bản nhạc nhẹ khi muốn bình tĩnh, bản sôi động khi cần năng lượng, hoặc một bài buồn khi cần được khóc.
Kết Luận
Âm nhạc chạm vào cảm xúc vì nó cùng lúc tác động lên hệ thưởng của não, nhịp cơ thể, sự mong đợi và cả ký ức của mỗi người. Chúng tôi nghĩ đó là lý do con người ở đâu và thời nào cũng cần đến nó. Lần tới khi một bản nhạc khiến bạn xúc động, bạn đã biết phía sau nó là cả một dàn hợp xướng của não bộ.
