Dukono Là Núi Lửa Gì? Nó Có Nguy Hiểm Không?

Bài viết phát hành:

Cập nhật lần cuối:

Ở phần cực bắc của đảo Halmahera, thuộc tỉnh Bắc Maluku, Indonesia, có một ngọn núi chưa bao giờ thực sự yên nghỉ. Nằm trong khu vực Vành đai lửa Thái Bình Dương, núi lửa Dukono là một trong những ngọn núi lửa hoạt động mạnh và bền bỉ nhất Indonesia. Khi đọc các báo cáo quan trắc, chúng tôi vẫn thấy rùng mình trước một sự thật. Cột tro và khí thải từ miệng hố này gần như không ngừng bốc lên suốt gần một thế kỷ.

Dukono Là Núi Lửa Gì?

Dukono là một núi lửa phức hợp đang hoạt động ở miền bắc đảo Halmahera, Indonesia. Theo Chương trình Núi lửa Toàn cầu (GVP) của Viện Smithsonian, ngọn núi cao khoảng 1.273 mét so với mực nước biển. Dukono có dáng thấp và rộng, với nhiều đỉnh và các miệng hố chồng lên nhau. Về hình thái, GVP xếp nó vào nhóm núi lửa tổng hợp, hay còn gọi là núi lửa dạng tầng (Stratovolcano).

  • Vị trí: Miền bắc đảo Halmahera, tỉnh Bắc Maluku, Indonesia.
  • Cấu trúc địa chất: Khối núi rộng và thấp với nhiều đỉnh, nhiều miệng hố hoạt động song song. Miệng hố Malupang Wariang cách đỉnh chính khoảng 1 km về phía tây nam, rộng khoảng 700 x 570 mét và từng có ghi nhận phun trào.
  • Cơ quan giám sát: Trung tâm Núi lửa và Giảm nhẹ Thiên tai Địa chất Indonesia (PVMBG).
Núi lửa Dukono phun tro bụi trên đảo Halmahera, Indonesia
Núi lửa Dukono ở Indonesia. Nguồn ảnh: Subtechsports

(Xem thêm: Bagana Là Núi Lửa Gì?"Nhà Máy Dung Nham" Mãnh Liệt Tại Bougainville)

Lịch Sử Phun Trào Kéo Dài Gần Một Thế Kỷ

Điều khiến Dukono trở nên đặc biệt là sự liên tục. Theo GVP, núi lửa này phun trào không ngừng từ năm 1933 đến nay, với các vụ nổ tro thường xuyên, đôi khi kèm dung nham chảy ra. Các nhà khoa học còn ghi nhận một đợt phun trào lớn vào năm 1550, khi dòng dung nham lấp đầy eo biển giữa Halmahera và một nón núi lửa ở sườn bắc của Gunung Mamuya.

Với chúng tôi, những con số này gợi lên cảm giác khá nặng nề. Có những thế hệ người dân sinh ra, lớn lên rồi già đi mà ngọn núi bên cạnh chưa bao giờ ngừng thở.

Đặc Điểm Hoạt Động Phun Trào Của Dukono

Các báo cáo của GVP và PVMBG mô tả một kiểu hoạt động khá ổn định nhưng không hề hiền hòa:

  • Nổ tro bụi thường xuyên: Núi lửa liên tục tạo ra các cột tro xám và trắng. Trong tuần 19 đến 25 tháng 3 năm 2025, cột tro có lúc lên cao tới 1,1 km so với miệng hố. Năm 2015, các cột tro từng bay xa tới 110 km theo hướng gió.
  • Dung nham chảy ra theo từng giai đoạn: Các đợt phun nổ kéo dài từ năm 1933 đôi khi đi kèm dòng dung nham, theo ghi nhận của GVP.
  • Phát thải khí SO2: Vệ tinh nhiều lần ghi nhận các cột khí lưu huỳnh đioxit (SO2) mạnh bay ra từ Dukono và lan theo nhiều hướng.

Dukono Có Nguy Hiểm Không?

Có, Dukono là ngọn núi lửa nguy hiểm và đòi hỏi sự cảnh giác cao độ từ chính quyền lẫn người dân trong khu vực:

  • Mưa tro bụi ảnh hưởng diện rộng: Tro bụi theo gió rơi xuống các khu dân cư lân cận. GVP ghi nhận tro rơi ở thị trấn Tobelo, cách núi khoảng 15 km về phía đông đông bắc, trong tháng 3 năm 2025. Tro bụi có thể làm bẩn nguồn nước sinh hoạt và gây hại cho đất trồng trọt.
  • Hiểm họa lũ bùn lahar: Halmahera có lượng mưa nhiệt đới lớn. Khi nước mưa trộn với lớp tro dày trên sườn núi, chúng có thể tạo thành các dòng lũ bùn lahar cuốn trôi mọi thứ ở vùng hạ lưu.
  • Rủi ro cho người leo núi: Đầu tháng 5 năm 2026, một vụ phun trào đã khiến ba người leo núi thiệt mạng. Theo cảnh sát địa phương, nhóm khoảng 20 người này lên núi bất chấp các lệnh hạn chế an toàn. Chúng tôi cho rằng đây là lời nhắc đau lòng rằng không nên đến gần miệng hố Dukono.

Kết Luận

Núi lửa Dukono trên đảo Halmahera, Indonesia là ngọn núi lửa phức hợp với lịch sử phun trào liên tục từ năm 1933. Các cột tro bụi, khí SO2 và nguy cơ lũ bùn lahar đòi hỏi PVMBG theo dõi sát sao, đồng thời mọi người cần tuân thủ nghiêm các vùng cấm tiếp cận. Với một ngọn núi chưa từng nghỉ ngơi, tôn trọng khoảng cách an toàn là cách duy nhất để tránh những mất mát không đáng có.

Nguồn tham khảo:

(Bài viết chỉ mang tính chất tham khảo)

Bài liên quan