Mayon Là Núi Lửa Gì? Ngọn Núi Nguy Hiểm Hình Nón Hoàn Hảo Nhất

Bài viết phát hành:

Cập nhật lần cuối:

Đứng ở thành phố Legazpi vào một buổi sáng không mây, bạn sẽ thấy núi lửa Mayon hiện lên với đường nét gần như hoàn hảo, các sườn núi thoải đều từ chân lên đỉnh. Nhiều người xem đây là ngọn núi lửa hình nón đối xứng đẹp nhất hành tinh.

Chúng tôi luôn thấy có điều gì đó day dứt ở Mayon. Vẻ đẹp ấy thu hút du khách và nhiếp ảnh gia từ khắp nơi, nhưng cũng chính ngọn núi này đã nhiều lần buộc hàng chục nghìn người phải rời nhà trong đêm. Bài viết này sẽ giúp bạn hiểu Mayon là núi lửa gì, vì sao nó nguy hiểm và tình hình mới nhất khi chúng tôi đăng bài.

Mayon Là Núi Lửa Gì?

Mayon là một núi lửa dạng tầng (Stratovolcano) đang hoạt động, nằm ở tỉnh Albay, vùng Bicol, phía nam đảo Luzon, Philippines. Theo Chương trình Núi lửa Toàn cầu (GVP) của Viện Smithsonian, đỉnh núi cao khoảng 2.462 mét so với mực nước biển và Mayon là núi lửa hoạt động mạnh nhất Philippines. Các sườn trên của núi rất dốc và được phủ bởi một miệng hố nhỏ trên đỉnh.

Mayon hình thành trong bối cảnh hút chìm ở phía đông Philippines, nơi mảng Philippine Sea chìm xuống dọc theo rãnh Philippine. Quá trình này tạo ra magma cung cấp cho chuỗi núi lửa ở vùng Bicol.

  • Vị trí: Tỉnh Albay, vùng Bicol, đảo Luzon, Philippines, cách thủ đô Manila khoảng 330 km về phía đông nam.
  • Cấu trúc địa chất: Núi lửa dạng tầng điển hình, được xây dựng từ nhiều lớp dung nham, tro bụi và vật liệu phun trào chồng lên nhau qua nhiều thế kỷ. Phần lớn các vụ phun trào bắt nguồn từ ống dẫn trung tâm.
  • Cơ quan giám sát: Viện Núi lửa và Địa chấn học Philippines (PHIVOLCS).
Dòng pyroclastic trên sườn núi lửa Mayon ở Philippines
Dòng mảnh vụn núi lửa Mayon (Pyroclastic flows). / Nguồn ảnh: Wikipedia

(Xem thêm: Ibu Là Núi Lửa Gì? Vị trí, Cấu Trúc & Mức Độ Nguy Hiểm)

Đặc Điểm Hoạt Động Phun Trào Của Mayon

Các phun trào được ghi nhận của Mayon bắt đầu từ năm 1616. Theo GVP, hoạt động của núi có tính chu kỳ và dao động từ phun trào kiểu Strombolian đến các vụ nổ mạnh kiểu Plinian bazan. Có ba đặc điểm chúng tôi thấy đáng nhớ:

  • Dung nham chảy ra từ miệng hố: Mayon thường tích tụ vật liệu nóng chảy gần đỉnh, rồi tạo ra dòng dung nham đặc chảy dọc theo các khe trên sườn. Khi có vòm dung nham (Lava dome) hoặc mũi dòng dung nham bị mất ổn định, chúng có thể sụp xuống và sinh ra các dòng pyroclastic.
  • Phun trào kiểu Strombolian: Đây là các đợt bắn tung vật liệu nóng đỏ lên trên miệng hố, thường tạo ra cảnh tượng rực sáng vào ban đêm. Các nhà quan sát đã ghi nhận một đợt Strombolian nhỏ tại Mayon vào ngày 11 tháng 10 năm 2026.
  • Phát thải khí: PHIVOLCS đo lượng khí sulfur dioxide (SO2) và theo dõi các trận động đất núi lửa cùng hiện tượng sáng đỏ ở miệng hố để đánh giá khả năng bùng nổ.

Tình Hình Hoạt Động Của Mayon Năm 2026

Mayon liên tục thay đổi mức cảnh báo trong năm 2026. Theo Rappler, núi được nâng từ Mức 1 lên Mức 2 vào ngày 1 tháng 1, rồi lên Mức 3 vào ngày 6 tháng 1. Sau đó mức cảnh báo được hạ xuống Mức 2 và duy trì ở đó từ ngày 5 tháng 8.

Ngày 30 tháng 10 năm 2026, Mayon có một vụ phun trào ở mức nổ vừa phải lúc 11 giờ 53 phút, tạo cột tro cao khoảng 3.000 mét. PHIVOLCS nâng cảnh báo lên Mức 3, nghĩa là núi đang bước vào giai đoạn phun trào magma mới, với khả năng tăng của dòng dung nham và các dòng pyroclastic nguy hiểm ở sườn trên và sườn giữa trong những ngày đến vài tuần tới. Cơ quan này khuyến cáo mọi người trong bán kính 6 km quanh núi sơ tán.

Thông tin này có thể thay đổi nhanh. Nếu bạn sống hoặc dự định đến Albay, hãy theo dõi bản tin mới nhất của PHIVOLCS và thông báo của chính quyền địa phương.

Mayon Có Nguy Hiểm Không?

Có, Mayon rất nguy hiểm. Sườn dốc đứng kết hợp với các sản phẩm phun trào tạo ra nhiều mối đe dọa cho những người sống dưới chân núi:

  • Dòng pyroclastic (Pyroclastic density currents): Đây là hiểm họa đáng sợ nhất của Mayon. Khi vòm dung nham hoặc cột phun sụp xuống, chúng biến thành dòng khí và đá nóng lao nhanh theo sườn núi và thiêu rụi mọi thứ trên đường đi. Người dân địa phương gọi hiện tượng này là uson.
  • Lũ bùn lahar: Philippines thường xuyên chịu bão nhiệt đới. Khi mưa lớn đổ xuống lớp tro dày trên sườn Mayon, nước cuốn theo vật liệu thành lũ bùn lahar và có thể chôn vùi cả khu dân cư ở vùng thấp.
  • Tro bụi và gián đoạn đời sống: Tro rơi ảnh hưởng đến sức khỏe, nông nghiệp và các chuyến bay trong vùng. PHIVOLCS thường yêu cầu các cơ quan hàng không cảnh báo phi công tránh bay gần núi. Ở đợt phun trào ngày 30 tháng 10 năm 2026, tro dự báo rơi xuống Daraga, Guinobatan và các khu vực lân cận.

Thảm Họa Cagsawa Năm 1814

Vụ phun trào dữ dội nhất trong lịch sử ghi nhận của Mayon diễn ra vào tháng 2 năm 1814. Theo GVP, vụ phun trào này giết chết hơn 1.200 người và tàn phá nhiều thị trấn. Thị trấn Cagsawa bị vùi lấp, chỉ còn tháp chuông nhà thờ nhô lên khỏi lớp vật liệu phun trào. Ngày nay, tàn tích Cagsawa là di tích nổi tiếng của Albay, nơi du khách đến chụp ảnh với Mayon làm phông nền và cũng là lời nhắc về sức mạnh của ngọn núi.

Câu Hỏi Thường Gặp Về Núi Lửa Mayon

Mayon Ở Đâu?

Mayon nằm ở tỉnh Albay, vùng Bicol, phía nam đảo Luzon, Philippines.

Mayon Có Đang Phun Trào Không?

Theo các báo cáo vào đầu tháng 11 năm 2026, Mayon đang ở Mức cảnh báo 3 sau vụ phun trào ngày 30 tháng 10. Hãy kiểm tra bản tin chính thức của PHIVOLCS để biết tình trạng mới nhất.

Vì Sao Mayon Có Hình Nón Đối Xứng?

Hình nón đối xứng là đặc trưng của núi lửa dạng tầng có ống dẫn trung tâm, nơi vật liệu phun trào liên tục chồng lên nhau quanh một miệng hố duy nhất.

Kết Luận

Mayon là sự kết hợp hiếm có giữa vẻ đẹp hoàn hảo và sức mạnh khó lường của thiên nhiên. Là ngọn núi lửa dạng tầng hoạt động mạnh nhất Philippines, nó vừa là biểu tượng du lịch của vùng Bicol, vừa đòi hỏi sự theo dõi liên tục của PHIVOLCS để bảo vệ người dân. Chúng tôi cho rằng cách tôn trọng ngọn núi này tốt nhất là hiểu rõ nó và tuân thủ các khuyến cáo sơ tán khi cơ quan chức năng đưa ra.

Nguồn tham khảo:

(Bài viết chỉ mang tính chất tham khảo)

Bài liên quan